De verdeling van de onroerende voorheffing tussen koper en verkoper vertrekt van een praktisch billijkheidsprincipe: ieder draagt de belasting voor de periode dat hij of zij eigenaar was. Men rekent dit pro rata temporis, meestal per maand of per dag, vanaf de datum van eigendomsoverdracht. Verkoopt u bijvoorbeeld op 1 juli, dan is het logisch dat u de eerste helft van het jaar draagt en de koper de tweede helft.
Toch is dit geen wettelijk automatisme. Tegenover het Gewest blijft de eigenaar van 1 januari de enige belastingplichtige, en het aanslagbiljet komt op zijn naam. De verrekening met de koper werkt enkel wanneer ze contractueel is afgesproken en opgenomen in het compromis of in de authentieke akte. Ontbreekt zo'n clausule, dan heeft de verkoper geen recht om achteraf een deel bij de koper te recupereren. Dit is precies het soort detail dat bij een verkoop over het hoofd wordt gezien.
Praktisch verloopt de afrekening vaak via de notaris op het moment van de akte, samen met de andere verrekeningen. De notaris neemt het bedrag van de aanslag, deelt het volgens de overeengekomen sleutel en verrekent het saldo. Wij raden aan de verdeelsleutel expliciet te formuleren (bijvoorbeeld per kalenderdag) om discussie te vermijden. Dit principe geldt in heel Wallonië; ook in Brussel en Vlaanderen blijft de eigenaar van 1 januari de belastingplichtige, met eenzelfde contractuele verrekening in de praktijk.
In één oogopslag
| Element | Regel |
|---|---|
| Verdeelprincipe | Pro rata temporis vanaf de eigendomsoverdracht |
| Belastingplichtige tegenover het Gewest | De eigenaar op 1 januari |
| Geldigheid van de verrekening | Enkel als ze contractueel in het compromis staat |
| Zonder clausule | De verkoper draagt het volledige jaar |
| Praktische afrekening | Meestal via de notaris bij de akte |